Vì sao chọn Việt Nam, nói thẳng
Việt Nam đã không còn là câu chuyện chi phí thấp từ khoảng năm 2018. Điều thay thế còn đáng chú ý hơn: một nền sản xuất đủ sâu để hấp thụ làn sóng đa dạng hóa nhà cung ứng của Apple, lực lượng kỹ sư khoảng 530.000 người đang xuất khẩu phần mềm sang Tokyo và San Francisco, cùng thị trường tiêu dùng nội địa 100 triệu dân với độ tuổi trung vị dưới 33.
Tăng trưởng là thật, và lực cản cũng là thật. Việt Nam có chính sách kiểm soát dòng vốn, Bộ luật Lao động nghiêng về bảo vệ người lao động, và quy trình mở tài khoản ngân hàng cho công ty vốn nước ngoài mới thành lập từ năm 2023 đến nay đang chậm đi chứ không nhanh lên. Doanh nghiệp thành công tại đây thường có hai điểm chung: chọn đúng mô hình vận hành cho kế hoạch nhân sự thực tế, và nghiêm túc với luật lao động Việt Nam ngay từ ngày đầu.
Những doanh nghiệp thất bại tại Việt Nam hầu như đều mắc một trong hai lựa chọn sai từ sớm — hoặc đánh giá thấp các quy định bảo vệ người lao động, hoặc cố vận hành ngành nghề có điều kiện thông qua Văn phòng đại diện. Cả hai đều khắc phục được, và cả hai đều tốn kém.
Thành lập công ty
Mốc thời gian thực tế từ khi hồ sơ hoàn chỉnh đến khi tài khoản ngân hàng hoạt động được là 6–12 tuần. Các bước như sau:
- Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) — 15–20 ngày làm việc. Đây là bước chấp thuận đầu tư nước ngoài.
- Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC) — 5–7 ngày làm việc sau khi có IRC. Đây là "giấy khai sinh" pháp lý của công ty.
- Khắc dấu, kích hoạt mã số thuế, đăng ký hóa đơn điện tử — 1–2 tuần.
- Tài khoản vốn đầu tư trực tiếp (DICA) và tài khoản thanh toán — 3–5 tuần. Đây là điểm nghẽn. Các ngân hàng đã siết KYC với pháp nhân vốn nước ngoài, và nhóm ngân hàng hàng đầu (Vietcombank, BIDV, Techcombank) thường yêu cầu thêm giấy tờ nằm ngoài danh mục ban đầu.
- Chuyển vốn điều lệ — phải về đến DICA trong vòng 90 ngày kể từ ngày cấp IRC.
- Đăng ký BHXH, lao động và công đoàn — bắt buộc trước khi tuyển nhân sự đầu tiên.
Pháp nhân hay EOR: cách lựa chọn
Với phần lớn doanh nghiệp nước ngoài, cây quyết định ngắn hơn nhiều so với cách các đơn vị tư vấn mô tả.
Chọn Employer of Record nếu doanh nghiệp rơi vào bất kỳ trường hợp nào sau đây: cần nhân sự làm việc tại chỗ trong vòng 30 ngày; tuyển dưới 10–15 người trong năm đầu; đang thử nghiệm thị trường trước khi cam kết vốn; hoặc bộ phận global mobility cần một hệ thống payroll hợp pháp cho nhân viên làm việc từ xa đang sinh sống tại Việt Nam.
Thành lập công ty TNHH 100% vốn nước ngoài nếu doanh nghiệp có kế hoạch rõ ràng cho 20+ nhân sự trong 12 tháng, cần ký hợp đồng doanh thu trong nước và xuất hóa đơn GTGT, có hoạt động nhập khẩu hay sản xuất, hoặc ngành nghề kinh doanh thuộc danh mục "có điều kiện" và cần giấy phép con mà chỉ pháp nhân mới đứng tên được.
Một quy luật đáng biết: khoảng hai phần ba số doanh nghiệp mà chúng tôi onboarding qua EOR chuyển sang pháp nhân riêng trong khoảng tháng thứ 6 đến 18, khi quy mô nhân sự và doanh thu đủ bù chi phí tuân thủ cố định. Bắt đầu bằng EOR không chặn con đường lập pháp nhân. Nó mua cho doanh nghiệp khoảng thời gian để làm việc đó mà không phải vội.
Đọc cẩm nang đầy đủ về Employer of Record tại Việt Nam →
EOR so với công ty TNHH 100% vốn nước ngoài
Bảng so sánh gọn mà hầu hết nhà sáng lập thực sự cần. Về cơ chế chi tiết của phương án EOR, xem cẩm nang Employer of Record tại Việt Nam; về phương án pháp nhân, hướng dẫn thành lập công ty trình bày trọn lộ trình 6–12 tuần.
| EOR | Công ty TNHH 100% vốn nước ngoài | |
|---|---|---|
| Thời gian đến nhân sự hợp pháp đầu tiên | 5–10 ngày làm việc | 6–12 tuần |
| Vốn cần có | Không | Thường 10.000–50.000 USD |
| Quy mô nhân sự phù hợp | 1–15 | 20+ |
| Ký hợp đồng doanh thu trong nước | Không | Được |
| Xuất hóa đơn GTGT | Không | Được |
| Gánh nặng tuân thủ cho doanh nghiệp | Thấp | Toàn bộ |
| Chi phí rút lui nếu rời Việt Nam | Thấp | Cao (giải thể mất 6–12 tháng) |
| Phù hợp nhất với | Thử nghiệm thị trường, nhân viên làm việc từ xa, tuyển nhanh | Vận hành dài hạn, sản xuất, ngành nghề có điều kiện |
Những ưu đãi thuế đáng cấu trúc dự án để hưởng
Thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp phổ thông tại Việt Nam là 20%, nhưng một tỷ lệ đáng kể dự án có vốn đầu tư nước ngoài đủ điều kiện hưởng thuế suất TNDN ưu đãi và thời gian miễn, giảm thuế kéo dài nhiều năm, đủ để thay đổi bài toán kinh tế của khoản đầu tư. Điều kiện xoay quanh ba yếu tố: lĩnh vực hoạt động (các ngành ưu tiên như công nghệ cao, R&D, giáo dục, y tế, phần mềm và công nghiệp hỗ trợ), địa bàn (khu công nghiệp, khu kinh tế được chỉ định và các tỉnh vùng sâu vùng xa), và quy mô dự án. Cả dự án đầu tư mới lẫn phần mở rộng kinh doanh đạt chuẩn đều được xét — nhưng pháp nhân hình thành qua mua bán, sáp nhập hoặc tái cơ cấu doanh nghiệp bị loại trừ và nhìn chung kế thừa chế độ thuế hiện hữu của bên bán.
Các gói ưu đãi trong một bảng
| Gói ưu đãi | Thuế suất TNDN ưu đãi | Miễn thuế | Giảm 50% |
|---|---|---|---|
| Nhóm cao nhất (công nghệ cao, dự án ưu tiên quy mô lớn) | 10% trong suốt vòng đời dự án | 4 năm | 5–9 năm tiếp theo |
| Một số hoạt động ưu tiên chọn lọc | 17% trong 10 năm | 2 năm | 4 năm tiếp theo |
| Ưu đãi trọn vòng đời | 17% trong suốt vòng đời (trước 2016 là 20%) | — | — |
| Ưu đãi tiêu chuẩn (địa bàn/hoạt động khuyến khích) | Thuế suất phổ thông 20% | 2 năm | 4 năm tiếp theo |
| Ưu đãi đầu tư đặc biệt | Đàm phán theo từng trường hợp cho trung tâm R&D và các dự án đầu tư quy mô lớn theo quy định của Luật Đầu tư | ||
Hai mốc thời gian dễ khiến nhà đầu tư nước ngoài bất ngờ
Đồng hồ tính thuế suất ưu đãi chạy từ khi có doanh thu đầu tiên của hoạt động được ưu đãi, còn đồng hồ miễn thuế lại chạy từ khi có thu nhập chịu thuế đầu tiên. Cơ quan thuế Việt Nam hiểu rằng dự án được ưu đãi thường lỗ vài năm đầu, nên có một chốt chặn sẵn: nếu dự án chưa phát sinh thu nhập chịu thuế trong 3 năm kể từ khi có doanh thu, thời gian miễn thuế và giảm 50% tự động bắt đầu từ năm hoạt động thứ tư. Riêng quy tắc này rất đáng đưa vào mô hình kế hoạch kinh doanh — nó có thể dịch chuyển gánh nặng thuế thực tế vài điểm phần trăm trong thập kỷ đầu tiên.
Tuyển dụng và thị trường nhân lực
TP. Hồ Chí Minh thiên về thương mại, thạo tiếng Anh và có chu kỳ từ offer đến nhận việc nhanh hơn. Hà Nội thiên về kỹ thuật, gần cơ quan quản lý hơn và thận trọng hơn về đãi ngộ. Đà Nẵng là lựa chọn thứ ba đáng tin cậy cho kỹ thuật và dịch vụ chia sẻ, với chi phí thấp hơn TP.HCM 20–30% và tỷ lệ nghỉ việc thấp hơn.
Mặt bằng lương tham khảo (2026, lương gross theo tháng, USD)
Tỷ giá: 1 USD = 26.300 VND.
- Kỹ sư phần mềm, 2–5 năm kinh nghiệm: 800–2.100 USD
- Kỹ sư cấp cao / tech lead: 1.800–4.200 USD
- Trưởng phòng tài chính: 1.500–3.400 USD
- Trưởng phòng kinh doanh B2B: 1.200–3.000 USD cộng hoa hồng
- Giám đốc quốc gia: 4.500–11.500 USD cộng thưởng theo kết quả
- Công nhân vận hành nhà máy: 300–500 USD
Ba lưu ý vận hành. Thời hạn báo trước khi nghỉ việc là 30 ngày (hợp đồng xác định thời hạn) hoặc 45 ngày (hợp đồng không xác định thời hạn) và được tuân thủ nghiêm túc, nên ngày nhận việc sớm nhất của ứng viên thường là 6–8 tuần sau offer. Ở cấp cao, công ty hiện tại thường phản đề nghị (counter-offer) rất quyết liệt; hãy chuẩn bị sẵn ứng viên dự phòng trong pipeline. Việc xác minh lý lịch phụ thuộc vào việc ứng viên tự xin Phiếu lý lịch tư pháp, mất 10–15 ngày làm việc. Với các vị trí C-suite và giám đốc quốc gia cần bảo mật, xem dịch vụ Executive Search tại Việt Nam của chúng tôi.
Luật lao động trong thực tế
Bộ luật Lao động 2019 (hiệu lực từ 2021) bảo vệ người lao động chặt hơn mức phần lớn đội ngũ HR nước ngoài hình dung.
Hợp đồng lao động
Hợp đồng xác định thời hạn chỉ được ký một lần, gia hạn một lần, sau đó phải chuyển thành hợp đồng không xác định thời hạn. Nhiều doanh nghiệp bỏ sót bước chuyển đổi này. Và quy định này được thực thi nghiêm.
Thử việc
Tối đa 60 ngày với vị trí yêu cầu trình độ cao đẳng trở lên, 30 ngày với trình độ trung cấp nghề, 6 ngày với công việc giản đơn. Lương thử việc tối thiểu bằng 85% mức lương chính thức. Thói quen "thử việc 3 tháng" mang từ nước khác sang là không hợp pháp ở đây.
Giờ làm việc và làm thêm giờ
Chuẩn 48 giờ mỗi tuần, dù khối văn phòng phổ biến 40 giờ. Làm thêm giờ bị giới hạn 40 giờ mỗi tháng và 200 giờ mỗi năm (300 giờ với một số ngành). Tiền làm thêm giờ là 150% ngày thường, 200% ngày nghỉ hằng tuần, 300% ngày lễ, cộng thêm 30% nếu làm ban đêm. Các hệ số này cộng dồn.
Chấm dứt hợp đồng lao động
Không được tùy ý. Đơn phương chấm dứt HĐLĐ hợp pháp đòi hỏi căn cứ luật định và Nội quy lao động đã đăng ký (bắt buộc khi có từ 10 nhân sự). Con đường phổ biến là thỏa thuận chấm dứt với khoản hỗ trợ tương đương một đến ba tháng lương; đánh giá thấp khoản mục này là bất ngờ chi phí thường gặp nhất với doanh nghiệp nước ngoài lần đầu sử dụng lao động tại Việt Nam.
Payroll, thuế và chi phí thực của một nhân sự
Với nhân sự trong nước hưởng lương gross 30 triệu đồng mỗi tháng, người sử dụng lao động chi thêm khoảng 23,5%: 17,5% BHXH, 3% BHYT, 1% BHTN và 2% kinh phí công đoàn (phải nộp bất kể công ty có tổ chức công đoàn hay không).
Các khoản khấu trừ phía người lao động: 8% BHXH, 1,5% BHYT, 1% BHTN, cộng thuế TNCN lũy tiến từ 5% đến 35%.
Ba điểm quan trọng khi vận hành
- Lương tháng 13 không bắt buộc theo luật nhưng gần như là kỳ vọng mặc định, chi trả trước Tết. Hãy đưa vào ngân sách.
- Cấu trúc phụ cấp là hợp pháp và đáng kể. Phụ cấp ăn trưa, đồng phục và điện thoại được miễn thuế TNCN trong hạn mức công bố nếu có chứng từ đầy đủ. Một gói đãi ngộ được thiết kế tốt có thể chuyển 5–10% tổng chi phí từ thu nhập chịu thuế sang phụ cấp miễn thuế.
- Hóa đơn điện tử là bắt buộc và được truyền về cơ quan thuế theo thời gian thực. Sổ sách "ngoài luồng" trên bảng tính sẽ bị phát hiện ngay lần thanh tra đầu tiên.
Nếu doanh nghiệp đã có pháp nhân tại Việt Nam nhưng muốn trút gánh payroll, BHXH và thuế TNCN, dịch vụ thuê ngoài payroll tại Việt Nam của chúng tôi xử lý trọn gói kỳ lương hằng tháng, kê khai theo quy định và phát hành phiếu lương. Nếu doanh nghiệp có nhân sự trong nước và cần mô hình đồng sử dụng lao động thay vì EOR tại Việt Nam trọn gói, xem PEO tại Việt Nam.
Tổng chi phí của người sử dụng lao động tại Việt Nam
Kéo thanh trượt để xem chi phí thực khi tuyển một nhân sự trong nước — lương gross cộng 23,5% các khoản trích nộp bắt buộc của người sử dụng lao động, kèm ước tính lương net người lao động thực nhận sau thuế TNCN. Giá trị hiển thị bằng USD; thuế tính bằng VND theo quy định của Việt Nam và quy đổi theo tỷ giá 1 USD = 26.300 VND. Chỉ mang tính tham khảo, dựa trên mức trích nộp năm 2026 và chỉ áp dụng giảm trừ gia cảnh cho bản thân (chưa tính người phụ thuộc).
Lương gross hằng tháng (USD)
$1,200
$300 (công nhân vận hành) — $7,600 (lãnh đạo cấp cao)
Tỷ giá: 1 USD = 26.300 VND. Các khoản trích nộp bắt buộc và thuế TNCN được tính bằng VND, sau đó quy đổi sang USD để hiển thị.
Giấy phép lao động và visa cho nhân sự nước ngoài
Nhân sự nước ngoài phải thuộc một trong các nhóm: nhà quản lý, giám đốc điều hành, chuyên gia hoặc lao động kỹ thuật. Nhóm chuyên gia yêu cầu bằng đại học cộng 3 năm kinh nghiệm phù hợp, hoặc 5 năm kinh nghiệm kèm chứng chỉ phù hợp. Giấy tờ phải được hợp pháp hóa lãnh sự tại nước sở tại, dịch thuật và công chứng tại Việt Nam.
Mốc thời gian thực tế khi hồ sơ chuẩn chỉnh: 4–6 tuần cho giấy phép lao động, sau đó 1–2 tuần cho Thẻ tạm trú (TRC). Điểm nghẽn hầu như luôn nằm ở khâu hợp pháp hóa bằng cấp và thư xác nhận kinh nghiệm tại nước sở tại, không phải phía Việt Nam. Hãy khởi động bước đó trước khi ứng viên ký nhận việc.
Giấy phép lao động gắn với một người sử dụng lao động và một vị trí; thay đổi vai trò đáng kể sẽ phải xin cấp lại. Vợ hoặc chồng được cấp TRC theo diện phụ thuộc nhưng không được làm việc bằng thẻ đó.
Ngân hàng và dòng vốn
Việt Nam có cơ chế kiểm soát dòng vốn thực sự. Vốn điều lệ đi vào qua tài khoản DICA. Doanh nghiệp muốn hoạt động tại Việt Nam mà chưa cần chuyển vốn vào ngay thường bắt đầu với mô hình mở rộng không cần pháp nhân rồi chuyển đổi sau. Chuyển lợi nhuận về nước là hợp pháp, được kiểm toán hằng năm và phải thông báo cho cơ quan thuế trước ít nhất 7 ngày làm việc. Hãy dự trù 2–3 tháng kể từ khi hoàn tất kiểm toán cuối năm đến khoản cổ tức đầu tiên chuyển ra.
Hóa đơn B2B trong nước về nguyên tắc phải lập bằng VND. Doanh nghiệp SaaS và dịch vụ xuất hóa đơn cho khách hàng trong nước bằng USD sớm muộn sẽ bị yêu cầu điều chỉnh lại cấu trúc.
Lưu ý theo ngành
- Bán lẻ và F&B: kiểm tra nhu cầu kinh tế (ENT) khi mở thêm điểm bán. Quyền quyết định thuộc từng tỉnh.
- Giáo dục: cấp phép nặng; yêu cầu về giáo viên và chương trình giảng dạy.
- Logistics: trần sở hữu nước ngoài ở nhiều phân ngành.
- Fintech và thanh toán: chưa có khung pháp lý chung cho trung gian thanh toán phi ngân hàng. Cơ chế sandbox vẫn ở trạng thái dự thảo kéo dài.
- Sản xuất: phê duyệt đánh giá tác động môi trường (ĐTM) và phòng cháy chữa cháy cộng thêm 3–6 tháng trên lộ trình cấp phép tiêu chuẩn.
Những sai lầm phổ biến
- Dùng Văn phòng đại diện làm công cụ tuyển dụng. Nó không phải là công cụ đó.
- Dùng hợp đồng dịch vụ tư vấn để né BHXH. Kiểu này thường xuyên bị xác định lại quan hệ lao động theo luật lao động Việt Nam.
- Tách lương trả trong nước và ngoài nước. Nay là con đường ngắn nhất dẫn tới thanh tra thuế TNCN.
- Bỏ sót việc đăng ký Nội quy lao động khi có từ 10 nhân sự. Thiếu nó, quyết định cho thôi việc vì hiệu suất không thể bảo vệ được.
- Bỏ qua quyết toán thuế TNCN hằng năm, nhất là với nhân sự nước ngoài nghỉ việc giữa năm.
- Dự trù thiếu cho dịp Tết: lương tháng 13, hai tuần năng suất giảm và làn sóng nghỉ việc sau Tết.
Câu hỏi thường gặp
Có thể tuyển nhân sự tại Việt Nam mà không cần thành lập công ty không?
Có. Đơn vị EOR (Employer of Record) thay mặt doanh nghiệp ký hợp đồng lao động theo pháp luật Việt Nam, vận hành payroll, kê khai BHXH và thuế TNCN, đồng thời lo giấy phép lao động cho nhân sự nước ngoài. Doanh nghiệp vẫn trực tiếp điều hành công việc. Thời gian thiết lập thường là 5–10 ngày làm việc.
Thành lập công ty 100% vốn nước ngoài tại Việt Nam mất bao lâu?
Khoảng 6–12 tuần tính từ khi hồ sơ hoàn chỉnh đến khi tài khoản ngân hàng doanh nghiệp hoạt động được. Khâu mở tài khoản ngân hàng thường chậm nhất, chứ không phải khâu cấp phép.
Tổng chi phí của người sử dụng lao động cộng thêm trên lương gross là bao nhiêu?
Khoảng 23,5% — gồm 17,5% BHXH, 3% BHYT, 1% BHTN và 2% kinh phí công đoàn. BHXH và BHYT áp dụng mức trần đóng bằng 20 lần mức tham chiếu (tương đương mức nền 50,6 triệu đồng năm 2026).
Việt Nam có cho phép chấm dứt hợp đồng lao động tùy ý không?
Không. Việc đơn phương chấm dứt HĐLĐ phải có căn cứ luật định; muốn cho thôi việc vì lý do hiệu suất, doanh nghiệp phải có Nội quy lao động đã đăng ký. Phần lớn trường hợp được giải quyết bằng thỏa thuận chấm dứt với khoản hỗ trợ tương đương một đến ba tháng lương.
Quy định về thuế thu nhập cá nhân như thế nào?
Biểu thuế lũy tiến từ 5% đến 35% đối với cá nhân cư trú. Cá nhân không cư trú chịu thuế suất cố định 20% trên thu nhập phát sinh tại Việt Nam.
Người lao động nước ngoài có phải tham gia BHXH không?
Về nguyên tắc là có; riêng công dân Hàn Quốc hiện được miễn theo hiệp định song phương đang có hiệu lực.
Vốn điều lệ tối thiểu là bao nhiêu?
Phần lớn ngành dịch vụ không có mức tối thiểu luật định, nhưng 10.000–50.000 USD là mức sàn thực tế mà ngân hàng và cơ quan cấp phép kỳ vọng.
Chuyển lợi nhuận về nước như thế nào?
Thông qua Tài khoản vốn đầu tư trực tiếp (DICA), sau khi hoàn tất kiểm toán năm và nghĩa vụ thuế, đồng thời thông báo cho cơ quan thuế trước ít nhất 7 ngày làm việc.
Chúng tôi tại Việt Nam
Aniday hoạt động tại Việt Nam thông qua các pháp nhân được cấp phép của chính mình cùng đội ngũ thường trực tại TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội và Đà Nẵng, được các thương hiệu toàn cầu tin cậy, trong đó có Heineken, Panasonic, LG Electronics, FESCO, Thomson Medical, GFT Technologies, ST Engineering và 5.000+ doanh nghiệp nước ngoài.
📍 TP. Hồ Chí Minh
📍 Hà Nội
📍 Đà Nẵng
