Vì sao chọn Việt Nam
Việt Nam đã không còn là câu chuyện về chi phí thấp kể từ khoảng năm 2018. Thay vào đó là một bức tranh đáng chú ý hơn nhiều: một nền sản xuất đủ sâu để Apple đa dạng hóa chuỗi cung ứng vào đây, đội ngũ kỹ sư khoảng 530.000 người đang xuất khẩu phần mềm cho thị trường Tokyo và San Francisco, cùng một thị trường tiêu dùng nội địa 100 triệu dân với độ tuổi trung vị dưới 33.
Cơ hội là thật, và rào cản cũng là thật. Việt Nam thực sự có chính sách kiểm soát ngoại hối, Bộ luật Lao động nghiêng về bảo vệ người lao động, và quy trình mở tài khoản ngân hàng cho doanh nghiệp có vốn nước ngoài từ năm 2023 đến nay đã chậm đi chứ không nhanh lên. Những doanh nghiệp thành công ở đây thường có hai điểm chung: chọn đúng cơ cấu vận hành phù hợp với kế hoạch nhân sự thực tế, và xem trọng luật lao động Việt Nam ngay từ ngày đầu.
Những doanh nghiệp gặp khó khăn ở Việt Nam gần như đều mắc một trong hai lỗi từ sớm — hoặc đánh giá thấp mức bảo vệ người lao động, hoặc cố vận hành ngành nghề có điều kiện thông qua Văn phòng đại diện. Cả hai đều có thể khắc phục, nhưng cả hai đều tốn kém.
Thành lập công ty
Tiến độ thực tế từ khi có bộ hồ sơ đầy đủ đến lúc tài khoản ngân hàng hoạt động được là 6 đến 12 tuần. Các bước cụ thể:
- Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) — 15 đến 20 ngày làm việc. Đây là phê duyệt đầu tư nước ngoài.
- Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC) — 5 đến 7 ngày làm việc sau IRC. Đây là "giấy khai sinh" pháp lý của doanh nghiệp.
- Khắc dấu, kích hoạt mã số thuế, đăng ký hóa đơn điện tử — 1 đến 2 tuần.
- Tài khoản vốn đầu tư trực tiếp (DICA) và tài khoản giao dịch — 3 đến 5 tuần. Đây là nút thắt cổ chai. Các ngân hàng đã siết KYC với doanh nghiệp vốn nước ngoài, và nhóm ngân hàng Tier-1 (Vietcombank, BIDV, Techcombank) thường yêu cầu thêm tài liệu không có trong checklist ban đầu.
- Chuyển vốn điều lệ — phải về DICA trong vòng 90 ngày kể từ ngày cấp IRC.
- Đăng ký BHXH, lao động và công đoàn — bắt buộc trước khi tuyển dụng người đầu tiên.
Pháp nhân riêng hay EOR — lựa chọn nào phù hợp
Với phần lớn doanh nghiệp nước ngoài, việc lựa chọn đơn giản hơn nhiều so với cách các đơn vị tư vấn thường mô tả.
Hãy chọn EOR (Employer of Record) nếu rơi vào một trong các trường hợp sau: cần có nhân sự tại Việt Nam trong vòng 30 ngày; dự kiến tuyển dưới 20 người trong năm đầu; đang thăm dò thị trường trước khi cam kết vốn đầu tư; hoặc bộ phận global mobility cần một bảng lương đúng luật cho một nhân viên làm việc từ xa đang sinh sống tại Việt Nam.
Hãy thành lập công ty TNHH 100% vốn nước ngoài nếu có kế hoạch rõ ràng cho 20 nhân sự trở lên trong 12 tháng, cần ký kết hợp đồng doanh thu trong nước và xuất hóa đơn GTGT, có hoạt động nhập khẩu hoặc sản xuất, hoặc ngành nghề thuộc danh mục "kinh doanh có điều kiện" và đòi hỏi giấy phép con mà chỉ pháp nhân tại Việt Nam mới được đứng tên.
Một thực tế đáng lưu ý: khoảng hai phần ba khách hàng được Aniday hỗ trợ qua EOR đều chuyển sang pháp nhân riêng trong khoảng tháng thứ 6 đến tháng thứ 18, khi quy mô nhân sự và doanh thu đủ lớn để gánh chi phí tuân thủ cố định. Khởi đầu với EOR không khoá lối đi pháp nhân riêng — ngược lại, nó tạo khoảng đệm để bạn triển khai một cách bài bản, không bị áp lực thời gian.
Read our full guide to Vietnam Employer of Record →
EOR vs Công ty TNHH 100% vốn nước ngoài
Bản so sánh trực diện mà phần lớn nhà sáng lập thực sự cần. Để xem chi tiết về phía EOR, đọc hướng dẫn EOR tại Việt Nam; còn về phía pháp nhân riêng, hướng dẫn thành lập công ty mô tả lộ trình 6–12 tuần đầy đủ.
| EOR | Công ty TNHH 100% vốn nước ngoài | |
|---|---|---|
| Thời gian đến tuyển dụng hợp pháp đầu tiên | 5–10 ngày làm việc | 6–12 tuần |
| Vốn yêu cầu | Không cần | Thông thường 10K–50K USD |
| Quy mô nhân sự phù hợp nhất | 1 đến 20 | 20+ |
| Ký được hợp đồng doanh thu tại địa phương | Không | Có |
| Xuất được hóa đơn GTGT | Không | Có |
| Gánh nặng tuân thủ về phía bạn | Thấp | Toàn bộ |
| Chi phí rút khỏi Việt Nam | Thấp | Cao (giải thể 6–12 tháng) |
| Phù hợp nhất với | Thăm dò thị trường, nhân sự remote, tuyển nhanh | Vận hành dài hạn, sản xuất, ngành nghề có điều kiện |
Chính Sách Ưu đãi thuế
Mức thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) phổ thông tại Việt Nam là 20%, nhưng một tỷ lệ đáng kể dự án có vốn đầu tư nước ngoài đủ điều kiện hưởng thuế suất ưu đãi và miễn, giảm thuế nhiều năm, có thể thay đổi đáng kể bài toán hiệu quả đầu tư. Điều kiện áp dụng phụ thuộc vào ba yếu tố: ngành nghề (các lĩnh vực ưu tiên như công nghệ cao, R&D, giáo dục, y tế, phần mềm và công nghiệp hỗ trợ), địa bàn (khu công nghiệp, khu kinh tế và địa bàn có điều kiện kinh tế — xã hội khó khăn) và quy mô dự án. Cả dự án đầu tư mới và dự án mở rộng đủ điều kiện đều có thể được hưởng — tuy nhiên pháp nhân hình thành từ M&A hay tái cơ cấu doanh nghiệp không thuộc diện ưu đãi mà thường kế thừa chế độ thuế hiện hành của bên chuyển nhượng.
Các gói ưu đãi cơ bản
| Gói ưu đãi | Thuế suất TNDN ưu đãi | Miễn toàn bộ | Giảm 50% |
|---|---|---|---|
| Cao nhất (công nghệ cao, dự án ưu tiên lớn) | 10% trong suốt vòng đời dự án | 4 years | 5–9 năm sau đó |
| Một số hoạt động ưu tiên | 17% trong 10 năm | 2 years | 4 năm sau đó |
| Ưu đãi suốt vòng đời | 17% trong suốt vòng đời (trước 2016 là 20%) | — | — |
| Ưu đãi tiêu chuẩn (địa bàn/ngành khuyến khích) | Thuế suất tiêu chuẩn 20% | 2 years | 4 năm sau đó |
| Ưu đãi đầu tư đặc biệt | Đàm phán theo từng trường hợp với trung tâm R&D và dự án đầu tư quy mô lớn quy định tại Luật Đầu tư | ||
Hai mốc thời gian mà nhà đầu tư nước ngoài thường quên
Mốc tính thuế suất ưu đãi bắt đầu từ doanh thu đầu tiên của hoạt động được ưu đãi, còn mốc tính miễn thuế bắt đầu từ lợi nhuận chịu thuế đầu tiên. Cơ quan thuế Việt Nam hiểu rằng các dự án được ưu đãi thường lỗ trong vài năm đầu, nên đã có cơ chế bảo vệ: nếu dự án chưa có lợi nhuận chịu thuế trong vòng 3 năm kể từ khi có doanh thu, kỳ miễn thuế và giảm 50% sẽ tự động bắt đầu từ năm vận hành thứ tư. Riêng quy tắc này đáng được đưa vào mô hình tài chính ngay từ đầu — nó có thể thay đổi gánh nặng thuế thực tế vài điểm phần trăm trong thập kỷ đầu.
Tuyển dụng và thị trường lao động
TP. Hồ Chí Minh mang tính thương mại, thông thạo tiếng Anh và có chu kỳ từ offer đến nhận việc nhanh hơn. Hà Nội thiên về kỹ thuật, gần các cơ quan quản lý và mức lương ổn định hơn. Đà Nẵng là lựa chọn thứ ba đáng tin cho kỹ thuật và dịch vụ chia sẻ, với chi phí thấp hơn TP.HCM khoảng 20–30% và tỷ lệ nghỉ việc thấp hơn.
Mức lương tham khảo (2026, lương gộp tháng tính bằng USD)
Tỷ giá quy đổi: 1 USD = 26.300 VND.
- Kỹ sư phần mềm, 2–5 năm: $800 đến $2.100
- Kỹ sư cao cấp / Tech lead: $1.800 đến $4.200
- Trưởng phòng tài chính: $1.500 đến $3.400
- Trưởng phòng kinh doanh B2B: $1.200 đến $3.000 cộng hoa hồng
- Giám đốc quốc gia: $4.500 đến $11.500 cộng thưởng biến đổi
- Công nhân nhà máy: $300 đến $500
Ba lưu ý vận hành. Thời hạn báo trước là 30 ngày (hợp đồng xác định thời hạn) hoặc 45 ngày (hợp đồng không xác định thời hạn) và được áp dụng nghiêm túc, vì vậy ứng viên thường chỉ có thể nhận việc sớm nhất sau 6–8 tuần kể từ ngày nhận offer. Việc giữ chân (counter-offer) từ doanh nghiệp cũ ở cấp quản lý là rất quyết liệt; doanh nghiệp nên chuẩn bị sẵn ứng viên dự phòng trong pipeline. Việc kiểm tra lý lịch (background check) phụ thuộc vào sự hợp tác của ứng viên trong khâu xin Phiếu lý lịch tư pháp, thường mất 10–15 ngày làm việc. Đối với các vị trí cấp C-suite và Giám đốc Quốc gia cần tuyển kín, vui lòng tham khảo dịch vụ Executive Search tại Việt Nam.
Luật lao động Việt Nam trên thực tế
Bộ luật Lao động 2019 (có hiệu lực từ 1/1/2021) bảo vệ người lao động ở mức độ cao hơn đáng kể so với kỳ vọng thường thấy của các bộ phận Nhân sự nước ngoài.
Hợp đồng
Hợp đồng lao động xác định thời hạn chỉ được ký một lần và gia hạn một lần, sau đó bắt buộc phải chuyển sang hợp đồng không xác định thời hạn. Nhiều doanh nghiệp bỏ sót bước chuyển đổi này — trên thực tế, quy định này được cơ quan chức năng áp dụng rất nghiêm.
Thử việc
Tối đa 60 ngày đối với vị trí yêu cầu trình độ đại học, 30 ngày đối với vị trí trình độ trung cấp/cao đẳng, và 6 ngày đối với lao động phổ thông. Lương thử việc phải tối thiểu 85% lương chính thức. Thói quen "thử việc 3 tháng" phổ biến ở nhiều quốc gia khác là không phù hợp với quy định của Việt Nam.
Giờ làm việc và làm thêm giờ
Tiêu chuẩn 48 giờ/tuần, dù khối văn phòng phổ biến áp dụng 40 giờ. Làm thêm giờ tối đa 40 giờ/tháng và 200 giờ/năm (300 giờ đối với một số ngành đặc thù). Lương làm thêm giờ tối thiểu bằng 150% lương ngày thường, 200% ngày nghỉ hằng tuần, 300% ngày lễ, Tết, và cộng thêm 30% cho ca đêm. Các hệ số này được cộng dồn.
Chấm dứt hợp đồng
Không có cơ chế chấm dứt tùy ý. Chấm dứt đơn phương hợp pháp phải có căn cứ luật định và Nội quy lao động đã đăng ký (bắt buộc với doanh nghiệp từ 10 nhân sự). Phương án phổ biến nhất là thỏa thuận chung với khoản trợ cấp từ một đến ba tháng lương; đánh giá thấp khoản chi phí này là khoản phát sinh thường gặp nhất với các chủ sử dụng lao động nước ngoài lần đầu vào Việt Nam.
Tiền lương, thuế và chi phí thực sự của một nhân viên
Với một nhân viên trong nước có lương gộp 30 triệu VND/tháng, doanh nghiệp phải đóng thêm khoảng 23,5% trên lương: 17,5% BHXH, 3% BHYT, 1% BHTN và 2% kinh phí công đoàn (đóng bắt buộc cho dù doanh nghiệp có tổ chức công đoàn nội bộ hay không).
Phía người lao động: khấu trừ 8% BHXH, 1,5% BHYT, 1% BHTN, cộng với thuế thu nhập cá nhân (TNCN) lũy tiến từ 5% đến 35%.
Ba điều thực sự quan trọng khi vận hành
- Lương tháng 13 không phải là quy định bắt buộc, nhưng được xem là khoản đãi ngộ gần như mặc định, chi trả trước Tết. Doanh nghiệp cần đưa khoản này vào ngân sách hằng năm.
- Cấu trúc phụ cấp là hợp pháp và có ảnh hưởng đáng kể tới chi phí. Các khoản phụ cấp ăn trưa, đồng phục, điện thoại được miễn TNCN trong hạn mức quy định khi có chứng từ hợp lệ. Một gói lương được thiết kế tốt có thể chuyển 5–10% tổng chi phí từ thu nhập chịu thuế sang các khoản phụ cấp được miễn thuế.
- Hóa đơn điện tử là bắt buộc và được truyền trực tiếp về cơ quan thuế theo thời gian thực. Hạch toán song hành trên bảng tính sẽ bị phát hiện ngay từ lần kiểm tra đầu tiên.
Nếu doanh nghiệp đã có pháp nhân tại Việt Nam và muốn chuyển toàn bộ công tác tính lương, BHXH và TNCN ra ngoài, dịch vụ tính lương thuê ngoài tại Việt Nam của Aniday đảm nhận trọn chu kỳ tháng, các báo cáo bắt buộc và phát phiếu lương cho người lao động. Nếu doanh nghiệp đã có nhân sự tại Việt Nam và mong muốn mô hình đồng sử dụng lao động (co-employment) thay vì EOR đầy đủ, vui lòng tham khảo dịch vụ PEO tại Việt Nam.
Tổng chi phí cho người lao động tại Việt Nam
Kéo thanh trượt để xem chi phí thực sự khi tuyển một nhân viên trong nước — lương gộp cộng với 23,5% đóng góp bắt buộc của người sử dụng lao động, và lương net ước tính sau thuế TNCN. Giá trị hiển thị bằng USD; thuế được tính bằng VND theo quy định Việt Nam và quy đổi ở 1 USD = 26.300 VND. Chỉ mang tính tham khảo, dựa trên mức đóng góp năm 2026 và mức giảm trừ cá nhân chuẩn.
Lương gộp tháng (USD)
$1,200
$300 (công nhân) — $7.600 (lãnh đạo cấp cao)
Tỷ giá quy đổi: 1 USD = 26.300 VND. Các khoản đóng góp bắt buộc và TNCN được tính bằng VND, sau đó quy đổi sang USD để hiển thị.
Giấy phép lao động và visa cho nhân sự nước ngoài
Để được cấp giấy phép lao động, nhân sự nước ngoài phải thuộc một trong các nhóm theo quy định: nhà quản lý, giám đốc điều hành, chuyên gia hoặc lao động kỹ thuật. Nhóm chuyên gia yêu cầu bằng cử nhân kèm tối thiểu 3 năm kinh nghiệm liên quan, hoặc 5 năm kinh nghiệm cùng chứng chỉ chuyên môn phù hợp. Hồ sơ cần được hợp pháp hóa lãnh sự tại nước sở tại, dịch thuật và công chứng tại Việt Nam.
Tiến độ thực tế với bộ hồ sơ đầy đủ: 4 đến 6 tuần để có giấy phép lao động, sau đó 1 đến 2 tuần để có Thẻ tạm trú (TRC). Nút thắt cổ chai gần như luôn nằm ở khâu hợp pháp hóa bằng cấp và thư xác nhận kinh nghiệm tại nước sở tại, chứ không phải ở phía Việt Nam. Doanh nghiệp nên khởi động bước này trước khi ứng viên ký hợp đồng.
Giấy phép lao động được cấp gắn với một người sử dụng lao động và một vị trí cụ thể; mọi thay đổi trọng yếu về vai trò đều phải xin cấp lại giấy phép. Vợ/chồng được cấp TRC theo diện phụ thuộc, nhưng không được phép làm việc trên TRC diện phụ thuộc này.
Ngân hàng và quản lý dòng vốn
Việt Nam thực sự áp dụng chính sách kiểm soát ngoại hối. Vốn điều lệ phải được chuyển vào thông qua tài khoản DICA. Các doanh nghiệp muốn vận hành tại Việt Nam mà chưa muốn chuyển vốn ngay thường khởi đầu bằng mô hình vận hành không cần pháp nhân và chuyển đổi về sau. Chuyển lợi nhuận về nước là hợp pháp, được kiểm toán hằng năm và phải thông báo cho cơ quan thuế tối thiểu 7 ngày làm việc trước thời điểm chuyển. Doanh nghiệp nên dự trù 2–3 tháng kể từ khi hoàn tất kiểm toán năm cho tới lần chia cổ tức đầu tiên ra nước ngoài.
Hóa đơn B2B trong nước về cơ bản phải xuất bằng VND. Các doanh nghiệp SaaS và dịch vụ đang xuất hóa đơn cho khách hàng nội địa bằng USD trước sau gì cũng sẽ được yêu cầu cơ cấu lại.
Lưu ý theo từng ngành
- Bán lẻ và F&B: Kiểm tra nhu cầu kinh tế (ENT) khi mở thêm điểm bán. Tùy thuộc thẩm quyền của tỉnh.
- Giáo dục: Yêu cầu giấy phép phức tạp; quy định về giáo viên và chương trình giảng dạy.
- Logistics: Trần tỷ lệ sở hữu nước ngoài ở nhiều phân ngành.
- Fintech và thanh toán: Chưa có khung pháp lý chung cho tổ chức trung gian thanh toán phi ngân hàng. Cơ chế sandbox vẫn ở trạng thái dự thảo kéo dài.
- Sản xuất: Phê duyệt ĐTM (Đánh giá tác động môi trường) và phòng cháy chữa cháy cộng thêm 3–6 tháng so với lộ trình cấp phép tiêu chuẩn.
Những sai lầm phổ biến
- Sử dụng Văn phòng đại diện làm đầu mối tuyển dụng — mô hình này không có chức năng đó theo quy định.
- Lách BHXH bằng hợp đồng tư vấn cá nhân — cơ quan chức năng thường xuyên xác định lại bản chất quan hệ lao động theo Bộ luật Lao động.
- Chia tách lương onshore/offshore — hiện là con đường nhanh nhất dẫn tới một đợt thanh tra TNCN.
- Quên đăng ký Nội quy lao động khi quy mô đạt 10 nhân sự trở lên — thiếu nội quy, việc chấm dứt hợp đồng vì lý do hiệu suất không có cơ sở pháp lý để bảo vệ.
- Bỏ qua quyết toán TNCN năm, đặc biệt đối với nhân sự nước ngoài rời Việt Nam vào giữa năm.
- Dự trù ngân sách dịp Tết quá thấp: lương tháng 13, khoảng hai tuần năng suất giảm và làn sóng nghỉ việc sau Tết.
Câu hỏi thường gặp
Tôi có thể tuyển dụng tại Việt Nam mà không cần thành lập công ty không?
Có. EOR (Employer of Record) sẽ thay mặt bạn tuyển dụng người lao động theo luật Việt Nam, tính lương, kê khai BHXH và TNCN, đồng thời xử lý giấy phép lao động cho nhân sự nước ngoài. Bạn vẫn trực tiếp điều hành công việc. Thiết lập thường mất 5 đến 10 ngày làm việc.
Mất bao lâu để thành lập công ty 100% vốn nước ngoài tại Việt Nam?
Khoảng 6 đến 12 tuần kể từ khi hồ sơ đầy đủ đến lúc tài khoản ngân hàng doanh nghiệp đi vào hoạt động. Khâu mở tài khoản thường là bước chậm nhất, không phải cấp phép.
Tổng chi phí phía người sử dụng lao động trên lương gộp là bao nhiêu?
Khoảng 23,5% — gồm 17,5% BHXH, 3% BHYT, 1% BHTN và 2% kinh phí công đoàn. Có mức trần áp dụng cho phần lương vượt quá 20 lần mức lương cơ sở.
Việt Nam có cho phép chấm dứt hợp đồng lao động tùy ý không?
Không. Việc chấm dứt phải có căn cứ luật định, và để sa thải vì lý do hiệu suất thì phải có Nội quy lao động đã đăng ký. Phần lớn các trường hợp được giải quyết bằng thỏa thuận chung với mức trợ cấp từ một đến ba tháng lương.
Mức thuế thu nhập cá nhân là bao nhiêu?
Lũy tiến từ 5% đến 35% với cá nhân cư trú. Cá nhân không cư trú chịu mức cố định 20% trên thu nhập phát sinh tại Việt Nam.
Nhân sự nước ngoài có phải đóng BHXH không?
Về cơ bản là có, ngoại trừ trường hợp công dân Hàn Quốc đang được miễn theo hiệp định song phương đang có hiệu lực.
Vốn điều lệ tối thiểu là bao nhiêu?
Phần lớn ngành dịch vụ không có mức tối thiểu luật định, nhưng 10.000 đến 50.000 USD là mức sàn thực tế mà ngân hàng và cơ quan cấp phép kỳ vọng.
Làm thế nào để chuyển lợi nhuận về nước?
Thông qua Tài khoản vốn đầu tư trực tiếp (DICA), sau kiểm toán năm và quyết toán thuế, với ít nhất 7 ngày làm việc thông báo trước cho cơ quan thuế.
Đội ngũ Aniday tại Việt Nam
Aniday vận hành tại Việt Nam thông qua các pháp nhân được cấp phép riêng và đội ngũ thường trực tại TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội và Đà Nẵng. Hơn 500 doanh nghiệp nước ngoài đã đồng hành cùng chúng tôi — trong đó có Heineken, Panasonic, LG Electronics, FESCO, Thomson Medical, GFT Technologies và ST Engineering.
📍 TP. Hồ Chí Minh
📍 Hà Nội
📍 Đà Nẵng
