Đức có lực lượng lao động 46,1 triệu người và là nền kinh tế lớn nhất châu Âu. Quan hệ lao động chịu sự điều chỉnh của Bộ luật Dân sự (BGB), Luật Bảo vệ Chống Sa thải Bất công (KSchG), Luật Tổ chức Doanh nghiệp (BetrVG) cùng hệ thống luật an sinh xã hội đồ sộ. Cơ quan Việc làm Liên bang (Bundesagentur fur Arbeit) và các tòa án lao động khu vực (Arbeitsgerichte) giám sát thực thi. Đức có khung pháp lý lao động bảo vệ người lao động thuộc hàng mạnh nhất thế giới.
Doanh nghiệp nước ngoài có những lựa chọn tuyển dụng nào tại Đức?
Quy định về Scheinselbstandigkeit (lao động trá hình) tại Đức được thực thi rất nghiêm. Nếu một freelancer chủ yếu làm cho một khách hàng, làm theo chỉ đạo của khách hàng và hòa nhập vào tổ chức của khách hàng, quan hệ này sẽ bị phân loại lại thành quan hệ lao động và doanh nghiệp phải truy nộp các khoản đóng góp xã hội (tối đa 4 năm). Dùng EOR giúp loại bỏ rủi ro này, đồng thời xử lý trọn gói việc đăng ký bảo hiểm xã hội tại Đức.
Doanh nghiệp phải đóng những khoản bắt buộc nào tại Đức?
Đức thuộc nhóm có chi phí an sinh xã hội cho doanh nghiệp cao nhất thế giới, khoảng 20-22% lương gộp. Mức trần đóng góp (Beitragsbemessungsgrenze) giới hạn phần thu nhập phải đóng bảo hiểm xã hội. Người lao động có thu nhập trên 66.150 EUR/năm có thể chọn bảo hiểm y tế tư nhân (PKV) thay cho bảo hiểm bắt buộc (GKV). Doanh nghiệp còn phải dự trù chi phí nghỉ phép có lương (20-30 ngày) và trả lương bắt buộc khi ốm (6 tuần, 100% lương).
Đức có những loại hợp đồng lao động nào?
Hợp đồng lao động phải lập bằng văn bản (từ bản sửa đổi NachwG tháng 8/2022, phải thông báo các điều khoản chính trong vòng 7 ngày). Hợp đồng lập bằng tiếng Đức. Các điều khoản chính: mô tả công việc, lương, giờ làm việc (chuẩn: 40 giờ/tuần), số ngày phép (tối thiểu 20 ngày với tuần làm 5 ngày), thời hạn báo trước và thỏa ước lao động tập thể (Tarifvertrag) áp dụng, nếu có. Hợp đồng có thời hạn không cần lý do khách quan (sachgrundlos) tối đa 2 năm, gia hạn tối đa 3 lần.
Quy định chấm dứt hợp đồng tại Đức ra sao?
KSchG (Kundigungsschutzgesetz) áp dụng với cơ sở có từ 10 nhân viên, sau 6 tháng đầu làm việc. Sa thải phải có lý do chính đáng về mặt xã hội: lý do cá nhân (ốm đau kéo dài), lý do hành vi (đã cảnh cáo nhiều lần) hoặc lý do vận hành (cắt giảm kèm Sozialauswahl, tức lựa chọn theo thâm niên, tuổi, người phụ thuộc và khuyết tật). Tại doanh nghiệp từ 5 nhân viên, bắt buộc tham vấn hội đồng người lao động (Betriebsrat) trước mọi quyết định sa thải.
Thời hạn báo trước theo luật tăng dần theo thâm niên: 4 tuần (cơ bản), 1 tháng (2 năm), 2 tháng (5 năm), tối đa 7 tháng (từ 20 năm). Trên thực tế, phần lớn doanh nghiệp thương lượng Aufhebungsvertrag (thỏa thuận chấm dứt) với gói 0,5-1,5 tháng lương cho mỗi năm làm việc để tránh các vụ kiện kéo dài tại tòa án lao động.
Người lao động tại Đức được nghỉ phép những gì?
Chế độ nghỉ phép tại Đức đặc biệt hào phóng. Doanh nghiệp phải trả 100% lương trong 6 tuần ốm đầu tiên (Entgeltfortzahlung). Sau 6 tuần, đơn vị bảo hiểm y tế chi trả Krankengeld (70% lương gộp, tối đa 78 tuần). Nghỉ chăm con (Elternzeit) cho mỗi phụ huynh nghỉ tối đa 3 năm mà vẫn được giữ việc. Elterngeld (trợ cấp chăm con) chi trả 65-67% thu nhập ròng trong 12 tháng (+2 tháng cho người còn lại). Số ngày nghỉ lễ từ 9 (Berlin) đến 13 (Bavaria) tùy bang.
Bài viết liên quan
Mở rộng đội ngũ tại Đông Nam Á
Aniday lo tuân thủ, tính lương và nhân sự để bạn tập trung tăng trưởng.
Tìm hiểu dịch vụ EOR tại Đông Nam ÁMức lương tham khảo tại Đức là bao nhiêu?
Lương tối thiểu tại Đức là 12,82 EUR/giờ (áp dụng từ tháng 1/2025). Munich và Frankfurt có mức lương cao nhất. Nhóm Mittelstand (doanh nghiệp quy mô vừa) trong ngành sản xuất và kỹ thuật đưa ra gói đãi ngộ cạnh tranh. Thỏa ước lao động tập thể (Tarifvertrage) quy định lương ở nhiều ngành: IG Metall (kim loại/điện), ver.di (dịch vụ) và IG BCE (hóa chất). Với nhu cầu
tuyển dụng cấp cao tại Đức, Aniday cung cấp dịch vụ săn đầu người cho vị trí C-level và giám đốc.
Nhân viên nước ngoài cần giấy phép lao động nào tại Đức?
Cải cách năm 2024 của Luật Nhập cư Lao động Lành nghề (Fachkrafteeinwanderungsgesetz) giúp tuyển dụng dễ dàng hơn đáng kể. Chancenkarte (Thẻ Cơ hội) cho phép chuyên gia đủ điều kiện sang Đức tìm việc mà không cần thư mời làm việc trước. Ngưỡng lương của Thẻ Xanh EU được hạ xuống. Thủ tục công nhận bằng cấp nước ngoài được đơn giản hóa. Thời gian xử lý tùy thuộc vào đại sứ quán Đức tại nước của người nộp đơn.
■Bài viết liên quan
Sẵn sàng bắt đầu?
Câu hỏi thường gặp
Hội đồng người lao động (Betriebsrat) là gì?
Mọi cơ sở có từ 5 nhân viên chính thức đều có thể thành lập Betriebsrat. Hội đồng người lao động có quyền đồng quyết định các vấn đề xã hội (giờ làm việc, lịch nghỉ phép, cơ cấu thưởng), phải được tham vấn khi sa thải và có thể phản đối kế hoạch tái cấu trúc. Doanh nghiệp không được ngăn cản việc thành lập hội đồng.
Scheinselbstandigkeit (lao động trá hình) được xử lý thế nào?
Cơ quan chức năng Đức kiểm tra các quan hệ với freelancer. Dấu hiệu rủi ro chính: chủ yếu làm cho một khách hàng, làm theo chỉ đạo của khách hàng, hòa nhập vào đội ngũ của khách hàng, dùng thiết bị của khách hàng và không tự chịu rủi ro kinh doanh. Nếu bị phân loại lại, doanh nghiệp phải truy nộp phần đóng góp xã hội (tối đa 4 năm) kèm tiền phạt.
Người lao động được nghỉ ốm 6 tuần hưởng lương có đúng không?
Đúng. Theo Entgeltfortzahlungsgesetz, doanh nghiệp phải trả 100% lương thông thường trong 6 tuần ốm đầu tiên (cho mỗi đợt ốm). Sau 6 tuần, đơn vị bảo hiểm y tế bắt buộc chi trả Krankengeld (70% lương gộp, tối đa 120,75 EUR/ngày) trong tối đa 78 tuần.
Thẻ Xanh EU là gì?
Thẻ Xanh EU là giấy phép lao động được ưu tiên cho nhân sự trình độ cao ngoài EU. Yêu cầu: bằng đại học được công nhận + thư mời làm việc với lương tối thiểu 45.300 EUR/năm (41.042 EUR với ngành thiếu nhân lực như STEM, y tế, IT). Quyền lợi: bảo lãnh gia đình, thường trú sau 21-33 tháng, tự do di chuyển trong EU.
